Als je het woord Bali hoort, wat komt er dan als eerste in je op? Zeker prachtige stranden, magische zonsondergangen of de super vredige sfeer van Nyepi. Overigens, wist je dat één dag nadat de Balinese hindoes de Catur Brata Penyepian houden, er een traditie is met een volkomen tegenovergestelde sfeer, 180 graden anders?
De dag na Nyepi, algemeen bekend als Ngembak Geni-dag, verandert de eerder stille, lege en pikdonkere sfeer plotseling in een levendige, drukke en juichende menigte in een dorp in Denpasar. Ja, welkom bij de Omed-omedan traditie!
Voor wie het nog niet weet, wordt Omed-omedan vaak door toeristen of buitenlandse media gelabeld als “The Kissing Festival”, oftewel de kusfestival. Klinkt intrigerend, hè? Maar wacht even, laat je niet meeslepen door vreemde of ondeugende gedachten. Omed-omedan is geen losbandig evenement of vrijblijvend feestje; er zit diepe spirituele waarde, een lange geschiedenis en sterke gemeenschapsband achter deze unieke traditie.
Laten we de Omed-omedan traditie grondig ontleden, van de rillende geschiedenis, hoe het evenement verloopt, tot de unieke mythen eromheen!
Wat is Omed-omedan precies?
Letterlijk komt “Omed-omedan” uit het Balinees en betekent het “trekken aan elkaar”. Deze traditie vindt uitsluitend plaats op één plek ter wereld, namelijk Banjar Kaja, Sesetan Dorp, Zuid-Denpasar. Je vindt deze traditie dus niet in Kuta, Ubud of andere delen van Bali.
Het evenement betreft de Sekaa Teruna Teruni (STT), oftewel de jeugdorganisatie op banjarniveau (buurtniveau). De eisen om deel te nemen zijn heel specifiek: het moeten originele jongeren en meisjes uit Banjar Kaja Sesetan zijn die ongehuwd (single) zijn, tussen de 17 en 30 jaar oud.
De kern van deze traditie is een groep jongens en een groep meisjes die tegenover elkaar staan, waarna één vertegenwoordiger uit elke groep wordt opgetild en naar het midden geduwd tot ze elkaar ontmoeten. Bij de ontmoeting omhelzen ze elkaar, trekken ze aan elkaar en soms kussen ze (meestal op de wang of het voorhoofd, hoewel soms op de lippen door enthousiaste duwen). Op het hoogtepunt gieten toeschouwers en organisatoren water over ze heen tot ze doorweekt zijn! Superleuk, toch?
Maar nogmaals, dit is niet zomaar een evenement om te profiteren van omhelzingen met het andere geslacht. Als je het live ziet, is de sfeer vol gelach, familiegevoel en enthousiaste kreten. Het water dat gegoten wordt, heeft ook een betekenis om de sfeer af te koelen, zowel fysiek als emotioneel.
Geschiedenis en Mythen: Begonnen bij een zieke koning
Nu de vraag: hoe is deze trek-trek traditie ontstaan? Wat is het verhaal?
Het doorgegeven verhaal in Sesetan Dorp zegt dat deze traditie bestaat sinds de 17e eeuw, precies in de koninkrijktijd. Vroeger was er in het Sesetan-gebied een paleis genaamd Puri Oka. Op een dag werd de oudste of koning die daar woonde ernstig ziek. Hij had allerlei behandelingen geprobeerd, maar niets hielp.
Op dezelfde dag (precies tijdens de Ngembak Geni-viering) waren jonge mensen rond het paleis vrolijk aan het trek-trekken. Ze lachten luid, schreeuwden en maakten een super rumoerige sfeer. De koning, die hoofdpijn had en rust nodig had, hoorde het lawaai en werd natuurlijk gestoord. Hij kwam uiteindelijk zijn kamer uit met de intentie om boos te worden en de jonge menigte te verspreiden.
Maar wat er gebeurde was totaal onverwacht. Zodra hij naar buiten kwam en de vrolijkheid zag van de jongeren die aan het trek-trekken waren, verdween plotseling de pijn in zijn lichaam! Zijn mysterieuze ziekte genas volledig op dat moment. De koning voelde zich zelfs blij toen hij zijn volk harmonieus en vol lach zag.
Omdat hij voelde dat het spel genezing en positieve energie bracht, beval de koning uiteindelijk dat het trek-trek spel (Omed-omedan) elk jaar op Ngembak Geni gehouden moest worden. Sindsdien is deze traditie officieel een verplichte jaarlijkse activiteit in Banjar Kaja Sesetan.
De tragedie van de “Twee Vechtende Varkens” en Tolak Bala
Er is nog een even mysterieus verhaal over Omed-omedan. Bewoners van Banjar Kaja Sesetan durven niet met deze traditie te sollen of hem te schrappen. Waarom? Omdat er een eng incident was toen de traditie eens werd overgeslagen.
Op een gegeven moment (volgens de verhalen tijdens de Nederlandse koloniale tijd) verboden autoriteiten Omed-omedan omdat het de openbare orde zou verstoren. De bewoners hadden geen keuze en hielden de traditie niet.
Wat was het gevolg? Plotseling verschenen in het midden van het dorp twee grote wilde zwijnen die met elkaar vochten (op Bali babi mepantigan genoemd). Het gevecht tussen de twee zwijnen joeg de bewoners de stuipen op het lijf. Niet alleen dat, na het zwijnengevecht werd het dorp getroffen door rampen en mysterieuze ziekte-uitbraken die de bewoners herhaaldelijk troffen.
Dorpsoudsten zochten uiteindelijk spirituele leiding, en het antwoord was duidelijk: de rampen kwamen omdat ze durfden te stoppen met de Omed-omedan traditie. Sinds dat angstaanjagende incident durft geen autoriteit of bewoner de traditie nog te verbieden. Zelfs tijdens de recente COVID-19-pandemie werd Omed-omedan nog gehouden, zij het met zeer strenge gezondheidsprotocollen en slechts met een paar vertegenwoordigers zodat de traditie doorging zonder gevaar op te roepen.
Dus voor de lokale bevolking is Omed-omedan een Tolak Bala-ritueel (afweren van gevaren) en een vorm van dankbaarheid aan God en voorouders.
Hoe verloopt het Omed-omedan-proces?
Als je de kans krijgt om Sesetan te bezoeken tijdens Ngembak Geni, zie je dat de hoofdweg van de banjar al vrij is van voertuigen. Het asfalt is meestal al nat in voorbereiding op het evenement. Dus, wat is de volgorde?
Gezamenlijk gebed (Pekeling): Het evenement begint niet meteen met duwen. De deelnemende jongens en meisjes verzamelen zich eerst bij Pura Banjar. Ze bidden samen en vragen om veiligheid en een vlotte gang van het evenement aan Ida Sang Hyang Widhi Wasa (de Ene God). Hier worden ze ook besprenkeld met heilig water (tirta) door de pemangku (priester).
Culturele show (Barong Bungkung): Voor het hoogtepunt is er meestal eerst een traditionele kunstvoorstelling, waaronder de Barong Bungkung-dans (varken-vormige barong). Dit herdenkt het vroegere zwijnengevechtverhaal.
Barrières vormen: Na de ceremonie worden jongens (teruna) en meisjes (teruni) verdeeld in twee groepen tegenover elkaar. De afstand is behoorlijk groot, aan de noord- en zuidkant van de weg. De sfeer wordt heet met snelle, dreunende gamelan beleganjur-muziek!
Trek-trek actie: Organisatoren (meestal oudsten of pecalang) geven het signaal. De groep jongens tilt één vertegenwoordiger naar voren (meestal gedragen of gezamenlijk opgetild). Idem voor de meisjes. Dan rennen beide linies naar voren terwijl ze elkaar duwen tot de twee vertegenwoordigers elkaar in het midden ontmoeten…
Hoogtepunt & Watergieten: Wanneer de twee vertegenwoordigers elkaar ontmoeten, moeten ze stevig omhelzen. Dan vindt het trek-trekken plaats (omed-omedan). Als ze kussen, juicht de menigte harder. Midden in de omhelzing gieten organisatoren met emmers water over ze heen! Het watergieten is het teken om ze te scheiden. Zonder dat kunnen ze soms niet loskomen door de sterke duwen van achteren.
Na afloop van een paar trekt het zich terug, en de volgende paar wordt opgetild. Dit gaat door tot het einde. De weg wordt modderig, iedereen is doorweekt, maar de glimlachen en lach nooit van hun gezichten.
Diepere betekenissen: Niet alleen fysiek
Voor buitenstaanders die alleen foto’s of TikTok/Instagram-clips zien, zullen ze misschien oordelen: “Wat voor traditie is dat? Zo onfatsoenlijk!” Hé, begrijp het niet verkeerd. Bewoners van Banjar Kaja Sesetan koesteren morele waarden in deze traditie. Er zitten veel filosofische betekenissen in:
Menyama Braya (Broederschap): Dit is een netwerkevenement. Na een dag Nyepi (waarbij mensen niet naar buiten mogen en niet mogen praten), wordt Omed-omedan een moment om leeftijdsgenoten te ontmoeten, elkaar te groeten en de banden tussen banjar-bewoners te versterken.
Harmonie: De omhelzing in Omed-omedan symboliseert de ontmoeting van positieve en negatieve energieën (Purusha en Pradana) die harmonie voor het dorp baren.
Zelfzuivering: Het watergieten is niet alleen voor de lol of omhelzingen te scheiden. Water symboliseert reiniging en zuivering. Hopelijk zijn na deelname aan Omed-omedan de geesten en zielen van de jongeren weer schoon, ego en woede weggesmolten door het koude water.
Traditionele “Tinder”: Afspraakjes-event?
Dit is het leukste feitje dat iedereen adoreert! Omdat deelnemers single jongens en meisjes zijn, oftewel jomblo’s in de banjar, wordt Omed-omedan indirect vaak een cinlok (lokatie-romantiek) plek.
Stel je voor: je wordt opgetild door vrienden, dan gekoppeld aan je crush die ook uit de overkant linie wordt opgetild. Dan voor honderden ogen omhelzen jullie en krijgen water over je heen. Hoe kun je dan niet baper (emotioneel worden)?
Het is algemeen bekend in Sesetan dat veel echtparen begonnen met “Omed-omedan incidenten”. Eerst verlegen, dan na het evenement chatten, dates, relaties, tot uiteindelijk trouwen. Het is de meest epische lokale dating-app (zoals Tinder)!
Omed-omedan in het moderne tijdperk: Sesetan Heritage Omed-omedan Festival
Na verloop van tijd wordt het toeristenpotentieel van Omed-omedan steeds meer opgemerkt. Slimme locals willen niet dat deze traditie zomaar een ritueel is. Dus verpakt als Sesetan Heritage Omed-omedan Festival (SHOF).
Dit festival duurt meestal de hele dag. Dus wegen rond Banjar Kaja Sesetan worden niet alleen afgesloten voor Omed-omedan, maar langs de weg zijn UMKM-bazaars (Micro, Kleine en Middelgrote Ondernemingen). Je vindt er allerlei Balinese lokale gerechten, verse drankjes tot souvenirs. Plus een podium met lokale Bali-bands, indie-muzikanten en traditionele dansen.
Dus als je komt, kun je eerst shoppen, live music kijken, en ’s middags het hoogtepunt Omed-omedan bijwonen. Dit bewijst dat een eeuwenoude traditie zich kan aanpassen aan moderne levensstijlen zonder heiligheid te verliezen.
Tips voor wie live wil kijken!
Benieuwd geworden en wil Omed-omedan toevoegen aan je Bali-vakantiebucketlist volgend jaar? Absoluut! Maar let op deze tips voor een veilige en comfortabele ervaring:
Kom vroeg: Omdat het een eenmalig per jaar event is, komen duizenden – locals, binnenlandse toeristen tot buitenlanders met grote camera’s. Als je vlak voor aanvang komt (meestal rond 14 of 15 uur), is een goede plek moeilijk. Kom vanaf de middag om een mooi plekje te reserveren.
Casual maar bescheiden kleding: Onthoud dat het begint met een religieuze processie in de tempel. Draag bescheiden kleding. T-shirt en lange broek of kniebroek is prima. Vermijd te onthullende outfits.
Bereid je voor op nat worden!: Zelfs als toeschouwer is de kans groot dat je nat spettert of gegoten wordt! Organisatoren houden van grappen met publiek voor extra sfeer. Draag slippers, neem schone kleren mee of een dun regenjasje als je echt droog wilt blijven.
Bescherm elektronica: Duur mobieltje of mirrorless camera? Neem een dry bag of waterproof case mee. Laat je esthetische Insta-story niet eindigen met een dood toestel door een emmer water van organisatoren.
Gedraag je netjes: Meeschreeuwen mag, maar houd je aan de etiquette. Gooi geen afval in het banjar-gebied en volg aanwijzingen van lokale pecalang (douanekeveiligheid).
Conclusie
De Omed-omedan traditie in Bali is het bewijs hoe een cultuur eeuwen kan overleven. Van een zieke koning en vechtende zwijnen evolueerde het tot een langverwacht cultureel festival.
Omed-omedan leert ons tradities te bewaren zonder stijfheid en saaiheid. Door lachen, trek-trekken, warme omhelzingen en koud watergieten onderhoudt Banjar Kaja Sesetan harmonie, weert gevaren en vermaakt duizenden.
Hoe zit dat, cool verhaal hè? Als je naar Bali gaat tijdens Nyepi, ga niet de volgende dag meteen weg. Bezoek Sesetan en voel zelf de buitengewone energie van deze traditie!
