Heb je ooit over Triwara gehoord tijdens een gesprek over de Balinese kalender? Voor wie op Bali woont of gewoon nieuwsgierig is naar de cultuur van het Eiland der Goden, is deze term vast niet vreemd. Het Balinese kalendersysteem is namelijk uniek en erg complex. Welnu, een belangrijk onderdeel daarvan is Triwara.
Laten we samen bekijken wat Triwara precies is, wat de functies ervan zijn voor de Balinese bevolking, en welke betekenis er achter deze dagberekening zit.
Wat is Triwara?
Taalkundig komt het woord Triwara uit het Sanskriet. “Tri” betekent drie, en “Wara” betekent dag. Simpel gezegd is Triwara dus een drie-daagse cyclus in het Balinese Pawukon-kalendersysteem.
Het Balinese kalendersysteem kent heel veel waracycli, variërend van een eendaagse cyclus (Ekawara) tot een tiendaagse cyclus (Dasawara). Triwara is er daar een van die het vaakst worden gebruikt en het makkelijkst te onthouden zijn, omdat er maar drie dagen zijn die continu ronddraaien.
Namen van de dagen in Triwara en hun betekenis
Omdat dit een drie-daagse cyclus is, zijn er drie dag-namen die elkaar steeds afwisselen. Dit is de volgorde:
Pasah: Dit is de eerste dag in de Triwara-cyclus.
Beteng (of Tegeh): Dit is de tweede dag, in het midden van de cyclus.
Kajeng: Dit is de derde dag, of de slotdag, in de Triwara-cyclus.
Deze drie dagen draaien onophoudelijk rond. Na Kajeng gaat de volgende dag weer terug naar Pasah, en zo verder, elke drie dagen.
De functie van Triwara in het dagelijks leven van de Balinezen
Misschien vraag je je af, waarom is die drie-daagse cyclus nodig? Het blijkt dat Triwara een zeer praktische functie heeft die nauw verbonden is met het dagelijks leven van de hindoe-Balinezen.
Bepalen van marktdagen: Vroeger, en nog steeds in sommige traditionele dorpen, wordt Triwara gebruikt om te bepalen wanneer een dorpsmarkt opengaat of wanneer de markt het drukst is. Zo zijn er markten die specifiek op Pasah opengaan, of markten waar de grootste drukte altijd op Beteng valt.
Het vinden van gunstige dagen (Dewasa Ayu): Balinezen geloven sterk in gunstige dagen voor het uitvoeren van activiteiten. Triwara wordt gebruikt als een van de elementen om deze goede dagen te bepalen. Bepaalde combinaties van dagen in Triwara worden bijvoorbeeld als zeer gunstig beschouwd om te beginnen met het planten van rijst, een huis te bouwen of een traditionele ceremonie te houden.
Richtlijn voor de Kajeng Kliwon-ceremonie: Dit heb je vast vaak gehoord. De samenkomst van Kajeng (de derde dag van Triwara) met Kliwon (de vijfde dag van de vijfdaagse cyclus of Pancawara) levert het Kajeng Kliwon-feest op. Op deze dag brengen Balinezen meestal speciale offers, omdat wordt aangenomen dat de energie van de geestenwereld op zijn hoogtepunt is.
Het doel en de verborgen betekenis achter Triwara
Naast de bovenstaande praktische functies heeft Triwara ook een diepe spirituele doel en betekenis. Balinezen verbinden altijd elk aspect van het leven met het evenwicht van het universum.
Filosofisch gezien symboliseren de drie dagen in Triwara het concept van Tri Murti, of de drie manifestaties van Gods kracht, namelijk:
Scheppen (Brahma)
Onderhouden (Wisnu)
Oplossen of terugkeren naar de oorsprong (Siwa)
Het doel van deze berekening is om de mens er voortdurend aan te herinneren dat de levenscyclus blijft draaien door deze drie fasen. Er is een beginproces, een proces van het leven leiden, en een proces van eindigen om terug te keren. Door middel van Triwara worden Balinezen uitgenodigd om zelfbewust te zijn en harmonie te bewaren tussen mens, natuur en de Schepper.
Conclusie
Triwara is dus niet zomaar een stel dag-namen die toevallig met drie zijn. Meer nog dan dat is deze berekening een slimme manier, doorgegeven van de voorouders, voor de Balinezen om tradities te behouden, economische cycli zoals marktschema’s te beheren en een sterke spirituele verbinding met het universum te onderhouden.
Best interessant, hè? De Balinese kalender gaat niet alleen over datums en exacte getallen, maar ook over hoe we het ritme van het dagelijks leven beter kunnen waarderen.
